From ZieloneBrygady
| Wersja z dnia 12:21, 27 mar 2007 (edytuj) Askorek (Dyskusja | wkład) ← Poprzednia edycja |
Wersja z dnia 21:26, 28 mar 2007 (edytuj) AnnaJot (Dyskusja | wkład) Następna edycja → |
||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| - | '''Pomnik przyrody''' - twór przyrody cenny ze względów naukowych, zabytkowych i in. Pomnikami przyrody mogą być np. drzewa, głazy narzutowe, formacje skalne, wodospady, jaskinie, źródła. Pomniki przyrody odpowiednio oznakowane objęte są ochroną prawną. | + | '''Pomnik przyrody''' - termin ten został wprowadzony przez [[Alexander von Humboldt|Humboldta]] na przełomie [[XVIII wiek|XVIII]] i [[XIX wiek]]u, co dało początek kierunkowi konserwatorskiemu w [[ochrona przyrody|ochronie przyrody]]. |
| + | |||
| + | W brzmieniu ''[[ustawa|Ustawy]] o ochronie przyrody'' z [[2004]] roku: | ||
| + | :'''''Pomnikami przyrody''' są pojedyncze twory przyrody ożywionej i nieożywionej lub ich skupienia o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie.'' | ||
| + | |||
| + | Do pomników przyrody ożywionej należą: pojedyncze [[krzew]]y, drzewa i grupy drzew odznaczające się sędziwym wiekiem, wielkością, niezwykłymi kształtami lub innymi cechami, a także zabytkowe aleje drzew. Natomiast do pomników przyrody nieożywionej należą: największe [[głaz narzutowy|głazy narzutowe]], tzw. erratyki oraz interesujące formy powierzchni ziemi np. - [[źródło|źródła]], [[wodospad]]y, [[jar]]y, skałki, [[wywierzysko|wywierzyska]], [[przełom rzeki|przełomy rzeczne]], [[jaskinia|jaskinie]], odkrywki itp. | ||
| + | |||
| + | W [[Polska|Polsce]] znajduje się ok. 33 tys. pomników przyrody, z czego najwięcej jest pojedynczych drzew i grup drzew. Jednym z kryteriów pozwalających uznać dąb za pomnik przyrody jest jego obwód - musi wynosić minimum 370 cm. | ||
| + | |||
| + | '''Najciekawsze pomnikowe dęby w Polsce:''' | ||
| + | *[[Dąb Bartek]] koło [[Gmina Zagnańsk|Zagnańska]] | ||
| + | *[[Dąb Bażyńskiego]] w [[Kadyny|Kadynach]] | ||
| + | *[[Dąb Beczka]] w [[Puszcza Białowieska|Puszczy Białowieskiej]] | ||
| + | *[[Dąb Bolko]] w [[Hniszów|Hniszowie]] | ||
| + | *[[Dąb Car]] w [[Puszcza Białowieska|Puszczy Białowieskiej]] | ||
| + | *[[Dąb Chrobry]] opodal wsi [[Piotrowice (powiat polkowicki)|Piotrowice]] - najstarszy dąb w Polsce | ||
| + | *[[Jan Dzierżon|Dąb Dzierżona]] we [[Wrocław]]iu | ||
| + | *[[Dąb Jagiełły]] w [[Białowieski Park Narodowy|Białowieskim Parku Narodowym]] | ||
| + | *[[Dąb Kongresowy]] w [[Puszcza Białowieska|Puszczy Białowieskiej]] | ||
| + | *[[Dąb Krzyż Południa]] w [[Puszcza Białowieska|Puszczy Białowieskiej]] | ||
| + | *[[Dąb Wielki Mamamuszi]] w [[Puszcza Białowieska|Puszczy Białowieskiej]] | ||
| + | *[[Dąb Mieszko]] na [[Ursynów|Urysnowie]] | ||
| + | *[[Dąb Mnich]] w [[Mnichów (województwo świętokrzyskie)|Mnichowie]] ([[województwo świętokrzyskie]]) | ||
| + | *[[Dąb Napoleon]] w [[powiat zielonogórski|powiecie zielonogórskim]] | ||
| + | *[[Aleja Napoleona]] w [[Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego|Parku Krajobrazowym Pojezierza Iławskiego]] | ||
| + | *[[Król Nieznanowa]] w [[Puszcza Białowieska|Puszczy Białowieskiej]] | ||
| + | *[[Imperator Północy]] w [[Puszcza Białowieska|Puszczy Białowieskiej]] | ||
| + | *[[Imperator Południa]] w [[Puszcza Białowieska|Puszczy Białowieskiej]] | ||
| + | *[[Dąb Piotrowy]] w [[Toporów (województwo lubuskie)|Toporowie (województwo lubuskie)]] | ||
| + | *[[Dęby rogalińskie]] w [[Rogaliński Park Krajobrazowy|Rogalińskim Parku Krajobrazowym]] | ||
| + | *[[Dąb Poganin]] w [[Węglówka|Węglówce]] ([[województwo podkarpackie]]) | ||
| + | *[[Dąb Władek z Zagrzęby]] w [[Karczmiska (powiat opolski)|Karczmiskach]] | ||
| + | *[[Dąb Wolności (Głowno)|Dąb Wolności]] w [[Głowno|Głownie]] | ||
| + | |||
| + | '''inne pomniki przyrody w Polsce:''' | ||
| + | *[[Jesion wyniosły]] w [[Rybnik]]u | ||
| + | |||
| + | ===Zobacz też=== | ||
| + | * [[ochrona przyrody w Polsce]] | ||
| + | * [[park krajobrazowy]], [[ogród botaniczny]], [[Ogród Botaniczny we Wrocławiu]], [[ogród zoologiczny]], [[park safari]], [[rezerwat przyrody]], [[park narodowy]], [[użytek ekologiczny]] | ||
| + | * [[Pomniki przyrody województwa mazowieckiego]] | ||
| + | |||
| [[kategoria:ekosłownik]] | [[kategoria:ekosłownik]] | ||
Wersja z dnia 21:26, 28 mar 2007
Pomnik przyrody - termin ten został wprowadzony przez Humboldta na przełomie XVIII i XIX wieku, co dało początek kierunkowi konserwatorskiemu w ochronie przyrody.
W brzmieniu Ustawy o ochronie przyrody z 2004 roku:
- Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody ożywionej i nieożywionej lub ich skupienia o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie.
Do pomników przyrody ożywionej należą: pojedyncze krzewy, drzewa i grupy drzew odznaczające się sędziwym wiekiem, wielkością, niezwykłymi kształtami lub innymi cechami, a także zabytkowe aleje drzew. Natomiast do pomników przyrody nieożywionej należą: największe głazy narzutowe, tzw. erratyki oraz interesujące formy powierzchni ziemi np. - źródła, wodospady, jary, skałki, wywierzyska, przełomy rzeczne, jaskinie, odkrywki itp.
W Polsce znajduje się ok. 33 tys. pomników przyrody, z czego najwięcej jest pojedynczych drzew i grup drzew. Jednym z kryteriów pozwalających uznać dąb za pomnik przyrody jest jego obwód - musi wynosić minimum 370 cm.
Najciekawsze pomnikowe dęby w Polsce:
- Dąb Bartek koło Zagnańska
- Dąb Bażyńskiego w Kadynach
- Dąb Beczka w Puszczy Białowieskiej
- Dąb Bolko w Hniszowie
- Dąb Car w Puszczy Białowieskiej
- Dąb Chrobry opodal wsi Piotrowice - najstarszy dąb w Polsce
- Dąb Dzierżona we Wrocławiu
- Dąb Jagiełły w Białowieskim Parku Narodowym
- Dąb Kongresowy w Puszczy Białowieskiej
- Dąb Krzyż Południa w Puszczy Białowieskiej
- Dąb Wielki Mamamuszi w Puszczy Białowieskiej
- Dąb Mieszko na Urysnowie
- Dąb Mnich w Mnichowie (województwo świętokrzyskie)
- Dąb Napoleon w powiecie zielonogórskim
- Aleja Napoleona w Parku Krajobrazowym Pojezierza Iławskiego
- Król Nieznanowa w Puszczy Białowieskiej
- Imperator Północy w Puszczy Białowieskiej
- Imperator Południa w Puszczy Białowieskiej
- Dąb Piotrowy w Toporowie (województwo lubuskie)
- Dęby rogalińskie w Rogalińskim Parku Krajobrazowym
- Dąb Poganin w Węglówce (województwo podkarpackie)
- Dąb Władek z Zagrzęby w Karczmiskach
- Dąb Wolności w Głownie
inne pomniki przyrody w Polsce:
Wydawnictwo „Zielone Brygady” - dobre z natury. Niektóre prawa zastrzeżone.